Ông Đoàn Văn Hiểu Em – Tổng Giám đốc chuỗi Thế Giới Di Động, Điện Máy Xanh. (Ảnh: Đoàn Văn Hiểu Em/Facebook).
Gần đây, nhiều chuỗi bán lẻ lớn đã trở thành đại lý cho các ngân hàng. Cụ thể, Thế Giới Di Động hợp tác với VPBank, FPT Shop liên kết với Vietcombank, và WinMart trở thành “cánh tay nối dài” của Techcombank. Ông có đánh giá và nhận định như thế nào về xu hướng này?
Thực tế, sự dịch chuyển này là một xu hướng tất yếu. Xã hội hiện đại vận hành dựa trên sự cộng hưởng lẫn nhau giữa các lĩnh vực. Ví dụ, trước đây, việc công chứng giấy tờ bắt buộc phải thực hiện tại phòng công chứng, nhưng sắp tới, các dịch vụ này sẽ được xã hội hóa. Ứng dụng VNeID sẽ hỗ trợ rất nhiều trong quá trình này bằng cách tích hợp đa dạng các dịch vụ.
Tương tự, ngân hàng sẽ cộng hưởng với các chuỗi bán lẻ, bởi vì việc một doanh nghiệp tự xây dựng mọi thứ từ A đến Z trong bất kỳ lĩnh vực nào cũng sẽ tốn kém chi phí khổng lồ. Do đó, tính cộng hưởng là điều tất yếu.
Gần đây, một số ngân hàng, đơn cử là Techcombank, đã công bố kế hoạch tái cấu trúc và tinh giản hàng nghìn nhân sự. Điều này khả thi là nhờ hai yếu tố: sự hỗ trợ của công nghệ và xu hướng cộng hưởng như đã đề cập.
Các dịch vụ ngân hàng cơ bản mà Thế Giới Di Động đang triển khai không nhất thiết đòi hỏi một nhân viên chuyên trách phải thực hiện tại quầy giao dịch của ngân hàng, mà hoàn toàn có thể được xử lý ở bất kỳ đâu. Nhờ sự cộng hưởng này, Thế Giới Di Động đã hợp tác với nhiều đối tác, trong đó có các ngân hàng, để cung cấp dịch vụ nạp và rút tiền.
Hãy xem xét thực tế vào những thời điểm cao điểm như cuối tuần, ngày lĩnh lương hay dịp lễ Tết, việc rút tiền tại ngân hàng hoặc trụ ATM trở nên vô cùng khó khăn. Theo thống kê tôi được biết, toàn thị trường Việt Nam chỉ có khoảng hơn 2.000 trụ ATM, một con số thấp hơn nhiều người vẫn tưởng. Vậy làm thế nào để đáp ứng được lượng giao dịch khổng lồ từ người tiêu dùng?
Thế Giới Di Động đã nhận thấy cơ hội này và trao đổi với một số ngân hàng để triển khai dịch vụ liên kết, bắt đầu từ những dịch vụ cơ bản và sau đó sẽ mở rộng sang các dịch vụ chuyên sâu hơn.
Việc hợp tác giữa Thế Giới Di Động và VPBank – một bên là nhà bán lẻ hàng đầu, một bên là định chế tài chính lớn – được xem là một bước đi khá táo bạo. Sau một thời gian triển khai, ông đánh giá kết quả đạt được như thế nào? Mô hình này không chỉ mang lại hiệu quả về mặt doanh thu, mà còn đang mở ra một hướng đi mới cho hệ sinh thái bán lẻ tích hợp dịch vụ tài chính – liệu có đúng không, thưa ông?
Sự hợp tác giữa Thế Giới Di Động và VPBank đã mang lại kết quả rất tích cực. Lượng giao dịch mỗi tháng đạt khoảng 150.000 lượt, với doanh thu tương ứng lên đến hơn 1.000 tỷ đồng mỗi tháng.
Thế Giới Di Động là một trong những đơn vị đi đầu trong lĩnh vực này. Vì đây là một dịch vụ hữu ích, các nhà bán lẻ khác cũng có thể học hỏi. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở việc ai là người đi đầu và làm thế nào để ứng dụng công nghệ nhằm rút ngắn thời gian tương tác của khách hàng. Hiện tại, chỉ cần mang theo Căn cước công dân, một giao dịch nạp/rút tiền có thể hoàn tất chỉ trong vòng 2-3 phút.
Một ví dụ khác là dịch vụ trả góp. Trước đây, các công ty tài chính như Home Credit hay FE Credit phải tự xây dựng dịch vụ, tuyển dụng nhân sự và cử PG (nhân viên quảng bá) đến các cửa hàng của Thế Giới Di Động. Sau này, Thế Giới Di Động đề xuất tự mình đảm nhiệm luôn dịch vụ này, hai bên chỉ cần kết nối hệ thống với nhau.
Hiện nay, trong bối cảnh thị trường khó khăn và các doanh nghiệp đang tái cấu trúc, các công ty tài chính đã rút hết PG khỏi điểm bán. Thế Giới Di Động trở thành bên trực tiếp thực hiện và hưởng lợi từ việc này, đồng thời mang lại dịch vụ tốt hơn cho khách hàng. Những nhà bán lẻ khác chậm chuyển đổi sẽ ít nhiều bị ảnh hưởng.
Ví dụ trên cho thấy, ngoài việc kinh doanh các sản phẩm cốt lõi, Thế Giới Di Động còn rất quan tâm đến việc mở rộng các dịch vụ tiện ích khác. Mục tiêu kép là vừa phục vụ người tiêu dùng, vừa tạo ra một nguồn lưu lượng khách hàng (traffic) lớn. Khi khách hàng đến nạp/rút tiền, Thế Giới Di Động có thêm cơ hội để bán các sản phẩm khác.
Mô hình này có dựa trên một hình mẫu nào từ thị trường quốc tế không, hay đây là một diễn biến riêng của thị trường trong nước? Khi trở thành đại lý ngân hàng, doanh nghiệp gặp phải những thuận lợi và rào cản nào, chẳng hạn như việc phải đào tạo nhân viên thực hiện các tác vụ của một định chế tài chính?
Nếu nhìn ra các nước trong khu vực, ngay cả những thị trường gần Việt Nam, cũng chưa có mô hình nào tương tự như cách Thế Giới Di Động đang làm trong lĩnh vực tài chính. Họ vẫn có các công ty tài chính, và dù công nghệ giúp rút ngắn thời gian giao dịch, nhưng việc chuyển giao hoàn toàn một giao dịch từ công ty tài chính cho một nhà bán lẻ thực hiện (trong khi công ty tài chính chỉ đứng sau hỗ trợ nền tảng) thì chưa ai làm được.
Ngay cả ở Indonesia, nơi Thế Giới Di Động đã có cửa hàng và có các công ty tài chính lớn như Home Credit hay Kredivo, họ vẫn phải sử dụng PG tại điểm bán. Vì vậy, có thể nói Thế Giới Di Động là đơn vị tiên phong. Dịch vụ nạp/rút tiền này cũng là một sự khác biệt lớn tại thị trường Việt Nam.
Tôi tin rằng trong tương lai, các dịch vụ sẽ không chỉ dừng lại ở đây mà còn mở rộng hơn nữa, đặc biệt là các dịch vụ công. Tôi đã trao đổi với một số cán bộ của Bộ Công an và được biết, các dịch vụ công trong tương lai sẽ dần được chuyển dịch và xã hội hóa. Sẽ đến lúc chúng ta có thể công chứng giấy tờ hoặc thực hiện các thủ tục khác thông qua ứng dụng di động và các chuỗi bán lẻ.
Việc ký kết để đưa ứng dụng mua thuốc của An Khang lên VNeID là một bước khởi đầu. Tôi tin rằng trong tương lai sẽ còn nhiều dịch vụ công khác được xã hội hóa, thay vì vận hành tập trung như trước đây.
